Uzun yıllar boyunca aşılama programları sayesinde kontrol altına alındığı düşünülen boğmaca hastalığı, son dönemde yeniden gündeme geldi. Özellikle Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’nde bildirilen vaka sayılarındaki artış, sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Kamuoyunda çoğu zaman basit bir soğuk algınlığı ya da geçmeyen bir öksürükle karıştırılan boğmaca, özellikle bağışıklık sistemi henüz tam gelişmemiş bebekler ve küçük çocuklar için hayati risk oluşturuyor. Uzmanlar, hastalığın geri dönüşünde en önemli etkenlerden birinin aşı karşıtlığının yaygınlaşması olduğuna dikkat çekiyor.
Boğmaca Nedir ve Neden Tehlikelidir
Boğmaca, solunum yollarını etkileyen ve oldukça bulaşıcı bir bakteri enfeksiyonu olarak biliniyor. Hastalık genellikle uzun süren, şiddetli ve kontrol edilemeyen öksürük nöbetleriyle kendini gösteriyor. Bu öksürük atakları sırasında özellikle çocuklarda nefes almak zorlaşabiliyor, hatta bazı vakalarda solunum tamamen durma noktasına gelebiliyor. Halk arasında “100 günlük öksürük” olarak adlandırılmasının nedeni de bu uzun ve yıpratıcı seyri. Yetişkinlerde daha hafif belirtilerle atlatılabilen boğmaca, bebeklerde zatürre, beyin hasarı ve ölümle sonuçlanabilecek komplikasyonlara yol açabiliyor.
Aşılama Sayesinde Azalmıştı, Şimdi Yeniden Yükseliyor
1980’li yıllardan itibaren yaygın aşılama programları sayesinde boğmaca vakalarında ciddi bir düşüş yaşanmıştı. Birçok ülkede hastalık neredeyse tamamen ortadan kalkmış gibi görülüyordu. Ancak son yıllarda bu tablo tersine dönmeye başladı. Sağlık verileri, özellikle gelişmiş ülkelerde boğmaca vakalarının yeniden yükselişe geçtiğini gösteriyor. Uzmanlar, bunun temel nedenlerinden birinin aşılanma oranlarındaki düşüş olduğunu belirtiyor. Aşıların yan etkileri konusunda yayılan yanlış bilgiler ve sosyal medyada dolaşan bilim dışı iddialar, bazı ailelerin çocuklarını aşılatmaktan vazgeçmesine yol açıyor.
Avrupa ve ABD’den Endişe Veren Veriler
İngiltere başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde sağlık kurumları son iki yılda boğmaca vakalarında kayda değer bir artış yaşandığını duyurdu. ABD’de de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Özellikle kalabalık şehirlerde ve aşılanma oranlarının düştüğü bölgelerde hastalığın daha hızlı yayıldığı bildiriliyor. Uzmanlar, boğmacanın çok kolay bulaşabilen bir hastalık olduğunu ve toplumsal bağışıklık zayıfladığında hızla yayılabildiğini vurguluyor. Bu durum, sadece aşı yaptırmayan bireyleri değil, bağışıklığı zayıf olan tüm toplumu tehdit eder hale geliyor.
Bebekler ve Küçük Çocuklar En Büyük Risk Altında
Boğmaca, her yaş grubunu etkileyebilse de en savunmasız grup bebekler olarak öne çıkıyor. Henüz aşı takvimini tamamlamamış olan bebekler, hastalığa yakalandıklarında çok daha ağır belirtiler gösterebiliyor. Uzmanlar, özellikle yeni doğan bebeklerin korunması için hamilelik döneminde yapılan aşıların ve aile bireylerinin de aşılı olmasının büyük önem taşıdığını belirtiyor. Küçük çocuklarda görülen şiddetli öksürük nöbetleri, beslenme bozukluklarına ve gelişim geriliğine kadar uzanan ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Hijyen Tek Başına Yeterli Değil
Hastalıklardan korunmada hijyen kurallarının önemi tartışılmaz olsa da boğmaca söz konusu olduğunda tek başına yeterli olmadığı vurgulanıyor. El yıkama, maske kullanımı ve kalabalık ortamlardan kaçınma gibi önlemler bulaş riskini azaltabiliyor, ancak hastalığa karşı en etkili korumanın aşı olduğu ifade ediliyor. Sağlık uzmanları, boğmacanın geri dönüşünün toplum sağlığı açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını ve aşılanma oranlarının artırılmasının hayati önem taşıdığını dile getiriyor.
Boğmaca vakalarındaki bu artış, yıllar önce kazanılmış bir sağlık başarısının ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, bilimsel veriler ışığında hareket edilmesi ve toplumun doğru bilgilerle bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
