Çin, elektrikli araçlarda güvenlik tartışmalarını alevlendiren kazaların ardından dikkat çeken bir düzenlemeye imza attı. Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı konumundaki ülke, kazalar sırasında yolcuların araçtan çıkamamasına neden olduğu öne sürülen gizli kapı kollarını yasaklama kararı aldı. Bu düzenlemeyle Çin, söz konusu tasarım detayını yasaklayan ilk ülke olarak otomotiv tarihinde yeni bir dönemi başlatmaya hazırlanıyor.
Yetkililer, özellikle elektrikli araçların karıştığı bazı kazalarda kapıların kilitli kalması ve yolcuların tahliye edilememesi sonucu yaşanan can kayıplarının ardından harekete geçti. Son dönemde yaşanan olayların ardından kamuoyunda yükselen güvenlik endişeleri, hükümeti yeni bir güvenlik standardı oluşturma konusunda adım atmaya yöneltti.
Kazalar ve Güvenlik Endişeleri Kararın Önünü Açtı
Çin’de bazı elektrikli araçların karıştığı trafik kazalarında, kapıların otomatik sistemler nedeniyle açılmaması ciddi tartışmalara yol açtı. Özellikle elektronik kontrollü gizli kapı kollarının kazanın ardından devre dışı kalması, araç içindekilerin dışarı çıkmasını zorlaştırdı. Yetkililer, bu tür durumlarda saniyelerin bile hayati önem taşıdığını ve mekanik müdahalenin mümkün olması gerektiğini vurguladı.
Gizli kapı kolu tasarımları, son yıllarda aerodinamik avantaj ve estetik görünüm nedeniyle birçok elektrikli araç üreticisi tarafından tercih ediliyordu. Ancak bu tasarımların elektronik sistemlere bağımlı olması, acil durumlarda risk oluşturabileceği yönünde eleştirilerin artmasına neden oldu. Yaşanan kazalar sonrasında araç kapılarının içeriden ve dışarıdan açılamaması, güvenlik standartlarının yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
Çinli yetkililer, kamu güvenliğinin öncelikli olduğunu belirterek araç tasarımlarında estetikten önce güvenliğin gelmesi gerektiğini ifade etti. Bu yaklaşım doğrultusunda yeni düzenlemeler hazırlanarak sektöre duyuruldu.
Yeni Yönetmelikle Mekanik Açma Zorunluluğu Getirildi
Çin Sanayi ve Bilişim Teknolojileri Bakanlığı tarafından açıklanan düzenlemeye göre, ülkede satılacak araçların tüm kapılarında fiziksel müdahaleyle açılabilen mekanik sistemler bulunması zorunlu olacak. Yeni kurallar, olası bir kaza veya elektrik kesintisi durumunda araç kapılarının hem içeriden hem de dışarıdan manuel olarak açılabilmesini şart koşuyor.
Buna göre araçların bagaj kapağı dışındaki tüm kapılarında elle rahatça kavranabilecek belirli ölçülerde bir boşluk bulunması gerekecek. Bu boşluğun en az 6 santimetreye 2 santimetreye 2,5 santimetre ölçülerinde olması zorunlu hale getirildi. Ayrıca araç içindeki yolcuların mekanik açma kollarını kolayca fark edebilmesi için bu mekanizmaların belirgin işaretlerle gösterilmesi de yeni standartlar arasında yer alıyor.
Yetkililer, bu düzenlemenin yalnızca sürücüler için değil, kurtarma ekipleri ve çevredeki kişiler için de büyük önem taşıdığını belirtiyor. Kaza sonrası hızlı müdahalenin hayat kurtarabileceği vurgulanırken, araçların dışarıdan açılabilmesinin acil durumlarda kritik rol oynayacağı ifade ediliyor.
2027’de Yürürlüğe Girecek, Sektör Tasarımlarını Değiştirecek
Alınan kararın 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu tarihten sonra Çin’de üretilecek veya satılacak yeni araçların tamamının belirlenen standartlara uygun olması gerekecek. Hâlihazırda piyasada bulunan modeller için ise üreticilere tasarım güncellemeleri yapmaları amacıyla iki yıllık bir geçiş süresi tanınması bekleniyor.
Elektrikli araç üreticileri, özellikle gizli kapı kolu tasarımını tercih eden markalar açısından bu kararın ciddi mühendislik değişiklikleri gerektireceğini ifade ediyor. Tasarım ve üretim süreçlerinin yeniden şekillenmesi beklenirken, bazı üreticilerin yeni güvenlik standartlarına uyum sağlamak için Ar-Ge çalışmalarını hızlandırdığı belirtiliyor.
Uzmanlara göre Çin pazarının büyüklüğü, alınan kararın yalnızca ülke sınırlarıyla sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Çin’de geçerli olacak bir güvenlik standardının, küresel otomotiv sektöründe de benzer düzenlemelerin önünü açabileceği değerlendiriliyor.
Küresel Otomotiv Sektöründe Tartışmalar Sürüyor
Çin’in aldığı karar, dünya genelinde otomotiv güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Elektrikli araçların teknolojik özelliklerinin artmasıyla birlikte, elektronik sistemlere bağımlılığın da arttığına dikkat çekiliyor. Uzmanlar, bu durumun bazı güvenlik risklerini beraberinde getirebileceğini ve mekanik alternatiflerin önemini koruduğunu vurguluyor.
Kasım ayında ABD’de Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi tarafından başlatılan bir inceleme de benzer endişeleri gündeme getirmişti. Elektrikli kapı kollarının bazı durumlarda çalışmaması ve araç içinde mahsur kalma riskine ilişkin şikayetler üzerine başlatılan soruşturma, bu tasarımların güvenliği konusunda küresel çapta bir değerlendirme yapılmasına neden oldu.
Otomotiv analistleri, Çin’in bu hamlesinin diğer ülkeler tarafından da yakından takip edildiğini belirtiyor. Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte güvenlik standartlarının yeniden şekillenmesi beklenirken, üreticilerin estetik ve teknoloji kadar acil durum güvenliğine de odaklanması gerektiği vurgulanıyor. Çin’in yeni düzenlemesinin, otomotiv tasarımında yeni bir güvenlik anlayışının başlangıcı olabileceği ifade ediliyor.