Türkiye’de arsa sahiplerini yakından ilgilendiren önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik ile, imar planı değişiklikleri sonucunda taşınmazlarda oluşan değer artışının yüzde 90’ının kamuya aktarılması zorunlu hale getirildi. Bu düzenleme ile şehirlerde plansız büyümenin önüne geçilmesi, haksız kazançların önlenmesi ve imar süreçlerinin daha şeffaf bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
İmar Planı Değişikliği Artık Daha Sıkı Kurallara Bağlanıyor
"İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği" ile imar planı değişikliklerinden doğan yüksek kazançların artık devletin kontrolünde değerlendirileceği açıklandı. Bakanlıktan yapılan duyuruda, taşınmazın imar değişikliği sonrası değer kazanması halinde bu artışın büyük bölümünün kamu yararına aktarılmasının zorunlu olduğu bildirildi.
Daha önce çıkarılan 7534 sayılı Kanun ile temeli atılan düzenleme sayesinde, imar değişiklikleri üzerinden elde edilen rantın önüne geçilmesi ve şehirlerin dengeli şekilde büyümesi amaçlanıyor. Yönetmelik, imar planı değişikliklerinin keyfi şekilde yapılmasını engelleyerek, şehir planlamasında daha sürdürülebilir bir düzen oluşturmayı hedefliyor.
Değer Artışının Yüzde 90’ı Kamuya Geçecek
Yeni düzenlemeye göre taşınmazın imar planı değişikliği nedeniyle değerinde artış oluşursa, bu farkın yüzde 90’ı kamuya aktarılacak. Bu uygulama yalnızca taşınmazın değer artışına yönelik olacak ve ekstra yükümlülük oluşturan başka bir mali unsur içermeyecek.
Bakanlık, bu uygulamanın hem şehirlerin düzenli gelişimi hem de kamu yararının korunması açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Böylece, imar değişikliklerinden doğan kazançların büyük kısmı toplumsal faydaya dönüşmüş olacak.
Vatandaşlara Ödeme Kolaylığı ve Yeni Esneklikler Sağlanacak
Düzenleme kapsamında, mülk sahiplerine ödeme kolaylığı da getirildi. Değer artış payını peşin ödemek isteyenlere yüzde 10 oranında indirim uygulanacak. İsteyen vatandaşlar ise ödemelerini taksitlendirebilecek. Bu sayede arsa sahiplerinin imar planı değişikliği sonrası ortaya çıkan mali yükü daha rahat karşılaması hedefleniyor.
Bunun yanı sıra daha önce kamu hizmet alanı olarak planlanan ancak yıllarca kamulaştırılamayan taşınmazlarla ilgili önemli bir adım atıldı. Eğer ilgili kamu kurumu bu alanlara artık ihtiyaç duymuyorsa ve yerel idare onay verirse, plan değişikliği yapılabilecek. Böylece mülk sahipleri yıllarca süren kamulaştırma mağduriyetinden kurtulacak.
Hukuki Uyuşmazlıklar Mahkemeye Taşınmadan Çözülebilecek
Yeni yönetmelik, kamu ile mülk sahipleri arasında yaşanan hukuki sorunlara da çözüm getiriyor. Düzenleme ile birlikte, imar değişikliği kaynaklı anlaşmazlıkların yargıya yansımadan idari süreçte çözülebilmesi amaçlanıyor. Bu durum hem mülk sahipleri hem de idare açısından süreçlerin hızlanmasını sağlayacak.
Plan değişikliğinin toplum yararına olup olmadığının daha net bir şekilde değerlendirileceği bu sistem, şehir planlamasında daha etkin ve güvenilir bir model oluşturmayı hedefliyor.
Şehirlerin Planlı Gelişimi İçin Yeni Adım
Bakanlık, yönetmelik sayesinde şehirlerin daha düzenli, planlı ve sürdürülebilir biçimde gelişeceğini vurguladı. İmar değişikliklerinden doğan rantın büyük ölçüde kamuya aktarılması, şehirlerin altyapı yatırımlarına, sosyal alanların artırılmasına ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayacak.
Yeni düzenleme, Türkiye’de imar süreçlerinde yıllardır tartışılan rant artışlarını kontrol altına almayı hedefleyerek hem şehirlerdeki dengesiz büyümenin önüne geçmeyi hem de toplumun ortak yararını önceleyen bir yapı kurmayı amaçlıyor.
