Iğdır’ın Tuzluca ilçesinde yürütülen paleontolojik kazılardan çıkan 30 milyon yıllık dev gergedan fosili, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Dünyada bugüne kadar yaşamış en büyük kara memelilerinden biri olarak kabul edilen bu dev canlının kalıntıları, Anadolu’nun milyonlarca yıl önceki doğasına ışık tutacak nitelikte değerlendiriliyor. Koruma altına alınan fosilin, 2026 yılı içinde aslına uygun şekilde ayağa kaldırılması planlanıyor.
Tuzluca Kazıları Geçmişin Kapısını Araladı
Tuzluca’da yaklaşık dört yıl önce başlatılan bilimsel kazılar, Anadolu’nun tarih öncesi dönemlerine dair önemli veriler sunmaya devam ediyor. Uzman ekiplerin titizlikle yürüttüğü çalışmalar sırasında ortaya çıkarılan dev gergedan fosili, kazı alanının şimdiye kadarki en dikkat çekici buluntularından biri olarak öne çıktı. Fosilin bulunduğu katmanların yaklaşık 30 milyon yıl öncesine tarihlenmesi, bölgenin o dönemde çok farklı bir iklim ve canlı çeşitliliğine sahip olduğunu gösteriyor. Bilim insanları, bu keşfin yalnızca tek bir canlıya değil, aynı zamanda dönemin ekosistemine dair kapsamlı bilgiler sunduğunu vurguluyor.
Dünyanın En Büyük Kara Memelilerinden Biri
Keşfedilen fosilin, literatürde “dev gergedan” olarak bilinen ve omuz yüksekliği bazı örneklerde beş metreyi aşabilen bir türe ait olduğu belirtiliyor. Bu türün ağırlığının 15 ila 20 ton arasında olduğu tahmin ediliyor. Günümüz gergedanlarıyla kıyaslandığında olağanüstü boyutlara sahip olan bu canlı, yaşadığı dönemde karasal ekosistemin en baskın türlerinden biri olarak kabul ediliyor. Tuzluca’da bulunan fosil parçaları, iskeletin önemli bir bölümünün günümüze kadar korunabildiğini ortaya koyuyor.
Anadolu’nun 30 Milyon Yıl Önceki Doğası Yeniden Yazılıyor
Daha önce Çankırı ve Çorum çevresinde de izlerine rastlanan dev gergedan türü, Tuzluca buluntusuyla birlikte Anadolu’nun bu türler için geniş bir yaşam alanı sunduğunu gözler önüne serdi. Uzmanlara göre bu durum, Anadolu’nun 30 milyon yıl önce bugünkünden çok daha nemli, ormanlık ve besin açısından zengin bir coğrafya olduğunu düşündürüyor. Fosilin bulunduğu alandaki diğer hayvan kalıntıları ve bitki izleri, dönemin iklim koşullarını anlamaya yönelik çalışmalara da katkı sağlıyor.
Bilim Turizmi İçin Yeni Bir Merkez Olma Yolunda
Dev gergedan fosilinin Tuzluca’da bulunması, bölge için yalnızca bilimsel değil, kültürel ve turistik açıdan da önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor. Yetkililer, fosilin sergileneceği alanın, yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekecek bir bilim turizmi merkezi haline gelmesini hedefliyor. Özellikle gençler ve öğrenciler için eğitici bir cazibe noktası olması beklenen bu proje, bölgenin tanıtımına da katkı sağlayacak.
2026’da Ayağa Kaldırılması Planlanıyor
Koruma altına alınan fosilin restorasyon ve rekonstrüksiyon süreci büyük bir titizlikle yürütülüyor. Uzman ekipler, eksik parçaların bilimsel verilere dayanarak tamamlanması ve dev gergedanın ayakta durur şekilde sergilenmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Planlamalara göre fosilin 2026 yılında ayağa kaldırılarak kamuoyuna sunulması hedefleniyor. Bu çalışma tamamlandığında, Türkiye’de bugüne kadar sergilenen en büyük tarih öncesi kara memelilerinden biri ziyaretçilerle buluşmuş olacak.
Bilim Dünyasında Büyük Yankı Uyandırdı
Keşif, yalnızca Türkiye’de değil, uluslararası paleontoloji çevrelerinde de ilgiyle takip ediliyor. Yurt dışından birçok bilim insanının Tuzluca kazılarına dair raporları incelediği ve iş birliği tekliflerinin gündeme geldiği belirtiliyor. Dev gergedan fosili, Anadolu’nun tarih öncesi biyolojik çeşitliliğinin sanılandan çok daha zengin olduğunu bir kez daha ortaya koyarken, bölgenin dünya paleontoloji haritasındaki yerini güçlendirmiş durumda.
Iğdır Tuzluca’da gün yüzüne çıkarılan bu dev fosil, milyonlarca yıl öncesinden günümüze uzanan sessiz bir tanık olarak, hem bilime hem de kültürel mirasa önemli katkılar sunmaya hazırlanıyor.
