İstanbul’u Bekleyen Büyük Tehlike
Uzmanların yıllardır uyardığı büyük İstanbul depremi, milyonlarca insanın hayatını tehdit ediyor. Kentin yapı stokunun büyük bir bölümü eski ve riskli durumda. KİPTAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kurt, beklenen deprem nedeniyle en az 2,4 milyon insanın risk altında olduğunu vurguluyor. İstanbul’un yalnızca konutlarla sınırlı olmayan bir yıkımla karşı karşıya kalacağını belirten Kurt, bu felaketin aynı zamanda ekonomi, turizm, sanat ve eğitim alanlarında da büyük kayıplara yol açacağını söylüyor.
İstanbul’un deprem gerçeğiyle yüzleşmesi ve riskli yapıların dönüştürülmesi için tüm kurumların ortak hareket etmesi gerektiğini belirten Kurt, kentsel dönüşüm projelerinin hızlandırılması gerektiğini ifade ediyor. Ancak dönüşüm projelerinin hayata geçmesi için finansal destek şart. Bu noktada, kamu bankalarının desteği büyük önem taşıyor.
Depreme Dirençli İstanbul İçin Finansal Destek Şart
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde başlatılan “İstanbul Yenileniyor” projesi, riskli binaların dönüştürülmesi için kritik bir adım niteliğinde. Ancak, bu sistemin başarılı olabilmesi için vatandaşların sürece aktif katılımı ve finansal imkânlara erişimi gerekiyor. Ne yazık ki, şu ana kadar kamu bankaları bu projeye dahil olmak konusunda çekimser davrandı ve hiçbir vatandaşa evini yenilemesi için kredi sağlamadı.
Kurt, bu duruma tepki göstererek kamu bankalarına çağrıda bulundu: “Bizi yanıltın ve tek bir vatandaşa bile olsa evini yenilemesi için kredi verin. Biz, KİPTAŞ olarak vatandaşlara kefil olmaya hazırız.”
İstanbul’da milyonlarca insanın yaşadığı riskli yapıların dönüştürülmesi için ekonomik destek kritik öneme sahip. Merkez Bankası’nın 2024 yılı konut fiyat endeksine göre İstanbul’da bir metrekare konut fiyatı 55 bin 730 TL’ye kadar yükseldi. Ortalama 100 metrekarelik bir dairenin fiyatı 5,6 milyon TL’yi buluyor. Mevcut ekonomik koşullarda vatandaşların bu dönüşüm maliyetini tek başına karşılaması mümkün değil. Dolayısıyla, kamu bankalarının uzun vadeli ve uygun faiz oranlarıyla kredi sağlaması kaçınılmaz bir gereklilik haline gelmiş durumda.
Deprem Dirençli Bir Şehir İçin İş Birliği Şart
İstanbul’da yürütülen kentsel dönüşüm projeleri kapsamında, düşük gelirli vatandaşlara önemli destekler sunuluyor. KİPTAŞ, 1999 ve öncesinde inşa edilen binaların dönüşümüne öncelik vererek, yüzde 65’e varan yapım desteği sağlıyor. Ancak bu çabaların daha geniş kapsamlı olması için merkezi yönetimin de sürece dahil olması gerekiyor.
Son dönemde kamu kaynaklarının lüks konut projelerine yönlendirildiğine dikkat çeken Kurt, Emlak Konut’un “Kazançlı Yatırım Kampanyası”nı eleştirerek bu tür projelerin dar ve orta gelirli vatandaşlar için ulaşılabilir olmadığını ifade etti. Önceliğin yatırım amaçlı konut satışları değil, insanların güvenli ve sağlam evlerde yaşaması olması gerektiğini vurguladı.
Deprem riskine karşı önlem almak yalnızca yerel yönetimlerin değil, tüm devlet kurumlarının sorumluluğunda olmalıdır. İstanbul, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal lokomotifidir. Burada yaşanacak büyük bir felaket, sadece İstanbul’u değil tüm ülkeyi derinden sarsacaktır. Bu yüzden, kamu bankalarının kentsel dönüşüm projelerine kredi desteği vermesi hayati bir zorunluluktur.
İstanbul’un geleceğini güvence altına almak için bugünden harekete geçmek şart. Şehirde yaşayan milyonlarca insanın güvenliği için, tüm kurumların iş birliği yaparak riskli yapıların dönüşümünü hızlandırması gerekiyor. Deprem dirençli bir İstanbul ancak birlikte hareket edilirse mümkün olabilir.
